CUỘC CHẠY ĐUA GIỮA CVS VÀ SIÊU THỊ: AI ĐANG NẮM LỢI THẾ TRÊN THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ?
Trong bối cảnh lạm phát và chi phí sinh hoạt gia tăng, thị trường bán lẻ Việt Nam đang chứng kiến sự thay đổi rõ nét trong hành vi tiêu dùng. Người mua ngày càng ưu tiên các kênh mua sắm nhanh, tiện lợi cho nhu cầu hàng ngày, đồng thời vẫn duy trì thói quen mua sắm quy mô lớn cho gia đình. Diễn biến này đặt các mô hình bán lẻ hiện đại, đặc biệt là siêu thị và chuỗi cửa hàng tiện lợi (CVS), vào một cuộc cạnh tranh mới về độ phủ và tần suất tiếp cận khách hàng.

Theo dữ liệu tổng hợp từ biểu đồ Modern Retail Orders 2021, phản ánh tổng số đơn hàng hàng năm và trung bình đơn mỗi ngày của 15 kênh bán lẻ hiện đại, siêu thị vẫn là kênh dẫn đầu về quy mô giao dịch. Tổng số đơn hàng tại kênh này đạt gần 45 triệu đơn mỗi năm, tương đương hơn 190.000 đơn/ngày. Với lợi thế danh mục hàng hóa phong phú và mức giá cạnh tranh, siêu thị tiếp tục là lựa chọn ưu tiên cho các lần mua sắm tập trung, đặc biệt đối với hàng tiêu dùng nhanh và hàng thiết yếu.



Tuy nhiên, trong bối cảnh áp lực chi tiêu gia tăng, tần suất mua sắm tại siêu thị có xu hướng giảm. Thay vì cắt giảm hoàn toàn nhu cầu, người tiêu dùng chuyển sang các kênh có khả năng đáp ứng nhanh và linh hoạt hơn. Đây là yếu tố giúp nhóm cửa hàng tiện lợi, trung tâm bách hóa và chuỗi nhà thuốc duy trì lượng giao dịch ổn định, với 10–12 triệu đơn hàng mỗi năm, tương đương 38.000–50.000 đơn/ngày.
Lợi thế lớn nhất của CVS nằm ở mạng lưới điểm bán dày đặc, vị trí gần khu dân cư và thời gian hoạt động kéo dài. Các cửa hàng này trở thành điểm mua sắm quen thuộc cho các nhu cầu phát sinh như thực phẩm ăn liền, đồ dùng thiết yếu hoặc sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Trong giai đoạn sức mua tại siêu thị chững lại, CVS đóng vai trò quan trọng trong việc phân bổ lại nhu cầu tiêu dùng, góp phần duy trì sự ổn định của thị trường bán lẻ nói chung.
Bên cạnh đó, nhóm kênh công nghệ và điện máy ghi nhận khoảng 5–7 triệu đơn hàng mỗi năm, chủ yếu được thúc đẩy bởi các chiến dịch khuyến mãi và hoạt động marketing theo mùa. Dù không chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giao dịch, nhóm này giúp kích thích nhu cầu tiêu dùng trong những giai đoạn cao điểm, phần nào bù đắp sự suy giảm của các kênh truyền thống.
Ở chiều ngược lại, các mô hình bán lẻ thiên về trải nghiệm như mini store, phòng gym, rạp chiếu phim, cửa hàng mỹ phẩm hay mẹ và bé chỉ ghi nhận vài trăm đến vài nghìn đơn hàng mỗi ngày. Tuy nhiên, đây lại là nhóm kênh có ý nghĩa chỉ báo quan trọng, phản ánh mức độ sẵn sàng chi tiêu cho dịch vụ và trải nghiệm của người tiêu dùng sau giai đoạn thắt chặt chi tiêu.
Nhìn tổng thể, siêu thị và CVS vẫn là hai trụ cột chính của thị trường bán lẻ hiện đại, đảm nhận phần lớn khối lượng giao dịch. Trong khi siêu thị giữ vai trò nền tảng cho nhu cầu mua sắm quy mô lớn, CVS ngày càng khẳng định vị thế ở các giao dịch nhỏ lẻ, có tần suất cao. Trước áp lực cạnh tranh và biến động kinh tế, nhiều doanh nghiệp bán lẻ đang đẩy mạnh chiến lược bán hàng đa kênh (O2O), phát triển các mô hình kho trung chuyển nhỏ và tăng cường hợp tác với nền tảng thương mại điện tử nhằm cải thiện tốc độ phục vụ và trải nghiệm khách hàng.
Các chuyên gia nhận định, trong giai đoạn tới, khả năng thích ứng và tối ưu mô hình vận hành sẽ là yếu tố then chốt quyết định vị thế của từng kênh bán lẻ, thay vì chỉ dựa vào quy mô mạng lưới điểm bán như trước đây.

