LỰA CHỌN CHUYỂN ĐỔI SỐ CHO DOANH NGHIỆP LOGISTICS: CÓ NÊN HAY KHÔNG?

Đại dịch Covid-19 đã và đang gây ra những tác động nghiêm trọng đối với hoạt động của các doanh nghiệp logistics và chuỗi cung ứng tại Việt Nam. Theo khảo sát của Hiệp hội Doanh nghiệp Logistics Việt Nam (VLA), phần lớn doanh nghiệp trong ngành chịu ảnh hưởng tiêu cực, với mức sụt giảm doanh thu trung bình từ 10% đến 30% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, khoảng 15% doanh nghiệp ghi nhận doanh thu giảm tới 50% so với năm 2019, trong khi hơn 50% doanh nghiệp giảm sản lượng dịch vụ logistics trong nước và quốc tế từ 10% đến 30%.

Không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, Covid-19 còn tác động trực tiếp đến hành vi tiêu dùng. Các biện pháp giãn cách xã hội làm nhu cầu thị trường suy giảm, dòng chảy hàng hóa bị gián đoạn, khiến các doanh nghiệp logistics và chuỗi cung ứng phải đối mặt với nhiều tổn thất nặng nề.

Thực tế từ đại dịch cho thấy, việc phụ thuộc quá lớn vào một số nền kinh tế chủ chốt trong chuỗi cung ứng toàn cầu tiềm ẩn nhiều rủi ro. Khi chuỗi cung ứng bị đứt gãy, hoạt động logistics bị ảnh hưởng nghiêm trọng, đặc biệt là khâu quản lý tồn kho (inventory). Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, đại dịch cũng thúc đẩy vận tải nội địa và thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, trở thành chất xúc tác quan trọng cho quá trình chuyển đổi số trong ngành logistics – một yêu cầu mang tính khách quan và cấp bách.

Sức mạnh của chuyển đổi số đối với doanh nghiệp logistics

Chuyển đổi số không chỉ đơn thuần là số hóa dữ liệu, mà là quá trình ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), tự động hóa… để phân tích, khai thác và tạo ra giá trị mới từ dữ liệu. Đối với doanh nghiệp logistics, chuyển đổi số được kỳ vọng giúp thay đổi mô hình vận hành truyền thống, nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm chi phí logistics, mở rộng tệp khách hàng và cải thiện hiệu quả kinh doanh.

Một trong những giá trị lớn nhất của chuyển đổi số là xóa bỏ khoảng cách giữa các bộ phận trong doanh nghiệp. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp logistics chưa chuyển đổi số thường vận hành rời rạc, mỗi phòng ban sử dụng một phần mềm riêng lẻ, thiếu sự kết nối dữ liệu. Điều này dẫn đến tình trạng tắc nghẽn quy trình, khó xác định nguyên nhân sự cố, kéo theo hiệu quả kinh doanh suy giảm và chất lượng chăm sóc khách hàng bị hạn chế.

Khi áp dụng chuyển đổi số, doanh nghiệp có thể xây dựng một nền tảng chung kết nối các bộ phận, trong khi vẫn đảm bảo mỗi bộ phận có công cụ phù hợp với nghiệp vụ chuyên môn. Nhờ đó, các vấn đề được nhận diện sớm, phòng ngừa kịp thời và xử lý nhanh chóng thông qua sự phối hợp đồng bộ giữa các đơn vị chức năng.

Tối ưu năng suất lao động và quản trị doanh nghiệp

Tối ưu năng suất làm việc của nhân viên là mục tiêu mà hầu hết các doanh nghiệp logistics hướng tới. Các giải pháp chuyển đổi số cho phép tự động hóa những công việc mang tính lặp lại, giá trị thấp, giúp nhân sự tập trung vào các nhiệm vụ có giá trị gia tăng cao hơn.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số còn giúp nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp. Thông qua các hệ thống báo cáo thời gian thực, chủ doanh nghiệp có thể theo dõi tình hình hoạt động, hiệu suất làm việc và các chỉ số tài chính một cách chủ động, thay vì phụ thuộc vào báo cáo thủ công như trước đây. Dữ liệu minh bạch, được số hóa rõ ràng giúp hạn chế rủi ro về chi phí ẩn, nâng cao khả năng kiểm soát và tối ưu doanh thu.

5 bước chuyển đổi số cơ bản cho doanh nghiệp logistics

💡 Bước 1: Rà soát nhu cầu - Xác định những vấn đề cấp bách nhất trong vận hành, từ quản lý đơn hàng, tồn kho đến điều phối vận tải, nhằm ưu tiên triển khai trước.

💡 Bước 2: Đánh giá mức độ sẵn sàng - Xem xét nguồn lực con người, dữ liệu và hạ tầng công nghệ để đánh giá khả năng đáp ứng cho quá trình chuyển đổi số.

💡 Bước 3: Rà soát và chuẩn hóa quy trình - Hiểu rõ doanh nghiệp đang ở đâu, các quy trình hiện tại có phù hợp hay không, từ đó xác định mức độ sẵn sàng trước khi áp dụng công nghệ.

💡 Bước 4: Lựa chọn giải pháp phù hợp - Tùy quy mô và nguồn lực, doanh nghiệp có thể tự xây dựng hệ thống dựa trên quy trình nội bộ hoặc hợp tác với nhà cung cấp giải pháp chuyên nghiệp.

💡 Bước 5: Nuôi dưỡng cam kết chuyển đổi - Xây dựng văn hóa doanh nghiệp đề cao đổi mới, khuyến khích tinh thần học hỏi và đảm bảo cam kết từ ban lãnh đạo đến toàn bộ nhân viên.